Zgodnie z Rocznym ramowym planem kontroli Inspekcji JHARS na 2008 rok, w IV kwartale 2008 roku wojewódzkie inspektoraty IJHARS w: Bydgoszczy, Krakowie, Olsztynie, Poznaniu, Szczecinie oraz Warszawie,

przeprowadziły kontrolę jakości handlowej „świeżych” soków owocowych, natomiast kontrolę znakowania soków i nektarów przeprowadziły ww. wojewódzkie inspektoraty oraz wojewódzkie inspektoraty w: Gdyni, Katowicach oraz Kielcach.

Cel kontroli

Celem kontroli było sprawdzenie jakości handlowej „świeżych” soków owocowych, w tym głównie soku jabłkowego i soku z owoców cytrusowych, w zakresie zgodności z wymaganiami jakościowymi określonymi rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej soków i nektarów owocowych, a także deklaracją producenta oraz znakowania całej grupy soków i nektarów owocowych.

Zakres kontroli

Kontrolę jakości handlowej „świeżych” soków owocowych oraz kontrolę znakowania soków i nektarów przeprowadzono w 14 zakładach produkujących soki lub nektary, w tym w 6 zakładach produkujących „świeże” soki owocowe. Zakłady te stanowiły 64 % zakładów zarejestrowanych w wojewódzkich inspektoratach IJHARS przeprowadzających kontrolę.

Kontrolą objęto:

• w zakresie oceny organoleptycznej – 15 partii „świeżych” soków owocowych,o łącznej objętości 45 tys. l, w tym: 11 partii „świeżych” soków jabłkowych o objętości 37 tys. l, 3 partie „świeżych” soków pomarańczowych o objętości 4 tys. l, 1 partię „świeżego” soku egzotycznego o objętości 4 tys. l,

• w zakresie oznaczania parametrów fizykochemicznych – 15 partii „świeżych” soków owocowych, o łącznej objętości 45 tys. l, w tym: 11 partii „świeżych” soków jabłkowych o objętości 37 tys. l, 3 partie „świeżych” soków pomarańczowych o objętości 4 tys. l, 1 partię „świeżego” soku egzotycznego o objętości 4 tys. l,

• w zakresie znakowania – 78 partii opakowań soków i nektarów, o łącznej objętości 979 tys. l, w tym: 51 partii soków, o objętości 401 tys. l, 27 partii nektarów, o objętości 578 tys. l.

Wyniki kontroli

Ocena organoleptyczna

Nieprawidłowości w zakresie cech organoleptycznych  nie stwierdzono.

Parametry fizykochemiczne

Przeprowadzone badania laboratoryjne „świeżych” soków owocowych nie wykazały niezgodności parametrów fizykochemicznych z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu MRiRW w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej soków i nektarów owocowych oraz z deklaracjami producentów.
 
Znakowanie

Nieprawidłowe znakowanie stwierdzono w przypadku 26 partii opakowań soków  i nektarów (33% wszystkich skontrolowanych partii), o łącznej objętości 70 tys. l (7% skontrolowanej objętości), w tym: 24 partii soków, o objętości 60 tys. l t i 62 partii nektarów, o objętości 10 tys. l.

Nieprawidłowości dotyczyły m.in.:

• braku podania wartości odżywczej, podania niepełnych lub błędnych informacji  oraz błędnego wyliczenia tej wartości,

• braku umieszczenia w oznakowaniu soku owocowego otrzymanego z soku zagęszczonego  informacji: „wyprodukowano z soku zagęszczonego” lub nie podanie tej informacji w pobliżu nazwy, w sposób czytelny i wyróżniający się od tła oraz użycie sformułowania „wyprodukowany z koncentratu” zamiast wyrażenia przytoczonego wyżej,

• braku pełnych danych identyfikacyjnych producenta lub podanie nieprawidłowych danych dotyczących producenta,

• użycia  określenia w oznakowaniu „ze świeżo wyciśniętych …..” lub „świeżo wyciśnięty sok …” , podczas gdy przedmiotowe soki zostały otrzymane z soków wyciśniętych w innych krajach i poddanych obróbce termicznej,

• wiele innych

Inne ustalenia z kontroli

Warunki składowania

• w kontrolowanych podmiotach warunki składowania zapewniały utrzymanie właściwej jakości przechowywanych produktów, nieprawidłowości w tym zakresie nie stwierdzono.

Wymagania formalno-prawne

• wszystkie podmioty objęte kontrolą dokonały zgłoszenia prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie produkcji, składowania, konfekcjonowania i obrotu do właściwego WIJHRAS.

Sankcje

W związku z zaistniałymi nieprawidłowościami w zakresie jakości handlowej soków i nektarów, wojewódzkie inspektoraty IJHARS zastosowały następujące sankcje: 6 mandatów karnych na łączną kwotę 1 700 zł oraz 6 decyzji administracyjnych.

Wnioski pokontrolne

Przedmiotowa kontrola dotyczyła jakości handlowej „świeżych” soków owocowych oraz znakowania soków i nektarów. W zakresie cech organoleptycznych i parametrów fizykochemicznych soków, nie stwierdzono niezgodności z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu MRiRW w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej soków i nektarów owocowych oraz z wymaganiami zadeklarowanymi przez producenta.

Natomiast, kontrola wykazała szereg nieprawidłowości w oznakowaniu opakowań jednostkowych soków i nektarów. Niewłaściwe oznakowanie stwierdzono w przypadku 33% skontrolowanych partii (w II kwartale 2007 roku – 20%).

Informacje na temat danego produktu, konsument czerpie głównie z opisów i określeń znajdujących się na opakowaniu. Brak pewnych informacji lub informacje błędne decydują o zakupie czy też rezygnacji z danego produktu.

Niezbędne jest przeprowadzanie kontroli jakości handlowej soków i nektarów, szczególnie w zakresie znakowania. Ponieważ asortyment soków i nektarów znajdujący się na rynku krajowym jest bardzo szeroki i ciągle powiększa się, należy tak wpływać na producentów, aby na rynku znajdowały się tylko produkty właściwie oznakowanie.